1. Holstein – Bütün südlük inək cinsləri arasında ən məşhurudur. Bu cinsin nümayəndələri ağ, qara və bəzən də qırmızı rəngin müxtəlif çalarlarında olur. Onların izləri insan barmaqlarının izləri kimidir. Holstein inəklərinin izləri bir-birinə oxşamır. Digər inək cinsləri ilə nisbətdə daha çox süd verdikləri üçün südlük mal-qara ticarətinin əsas hissəsini Holstein cinsi təşkil edir.

2. Jerseys – Britaniyanın “Cörsey” adasından qaynaqlanan bu cins çox vaxt qəhvəyi-sarı bədənə dəriyə malik olub açıq rəngli qarın hissəsi və qara rəngli tünd pəncələri ilə tanınır. Onların südü digər inək cinsləri ilə nisbətdə ən zəngin qida maddələrinə malik süd hesab edilir ki, tərkibindəki yağın miqdarına görə ondan həm yağ, həm də pendir almaq olur.

3. Guernseys– Südünün tərkibindəki qızılı rəngə görə onu “Kral Cinsi” də adlandırırlar. Qızılı ton A vitaminin qaynağı olan beta karotenin olduqca yüksək dozaya malik olması ilə əlaqədardır. Bu cinsin nümayəndələri də özlükdə qızılı rənglə örtülmüş ağ zolaqlı dəriyə malikdir. Adından göründüyü kimi bu inəklərin mənşəyi Britaniya Kanal Adalar qrupunda yerləşən “Guernseys” adasına gedib çıxır.

4. Ayrshires-qırmızıtəhər-qəhvəyi zolaqlara malikdir. Onlar ilk dəfə Ayr Şotlandiyada yetişdirilmiş, Amerikaya 1822-ci ildə gətirilmişdir.

5. Brown Swiss– Adından göründüyü kimi İsveçrənin yerli cinslərindən biri kimi həm də, ən qədim inək cinsidir. Rəngi açıq və tünd qəhvəyinin müxtəlif çalarlarında, bəzən isə boztəhər olur. Amma onları geniş, tüklü qulaqlarından asanlıqla tanımaq olur. Bu cins inəklərin çox həlim təbiəti var.

6. Milking Shorthorns– Həm də Durham adı ilə tanınan bu cins İngiltərəinin şimal-şərqindən qaynaqlanır. Məsələn, ABŞ-da Vaşinqtonda südlük fermalarının əsası 1830-cu illərdə iyirmiyə yaxın Durham inəkləyinin idxal edilməsi ilə başladı. Bu cinsin nümayəndələri qırmızı dərili, ağ zolaqlı qırmızı dərili və ya ağ və boztəhər olurlar.

7. Dutch Belted - Bütün inək cinsləri arasında onları bədənlərinin orta hissəsindəki “ağ iri kəmər”lərə görə seçmək asandır. Hal-hazırda ABŞ-da 300-dən az sayı qalıb.

ƏN YAXŞI BEŞ ƏTLİK MAL-QARA CİNSLƏRİ

Angus

Angus cinsi ilk olaraq, 1873-cü ildə Şotlandiyadan gətirilərək Kanzas Viktoriyaya təqdim edilmişdir. O vaxtdan başlayaraq, ABŞ-da ən çox mal əti verən inək cinsi olduğu üçün Amerika Angus Birliyi iddia edir ki, Angus cinsindən olan mal-qara kommersial ticarətin 60 %-dən çoxunu təşkil edir.
Ətlik Agnus Sertifikatına uyğunluq üçün heyvanlar rəng, cansız ətdə yağın miqdarı, qabırğa uzunluğu kimi on ciddi tələblərə cavab verməlidirlər.

Hereford 

Texas Longhorn (qısaca, Durham) Hereford Amerikanın ən əsas mal-qara cinsinə çevrilmişdir. 1817-ci İngiltərə, Herefordşirdən idxal edilmiş və mühacirlər Qərbi Amerikada məskən saldıqca, onlar da yayılmışdır. Hereford erkən yetkinlik və məhsuldarlığına görə məşhurlaşdı. Hereford 1960-cı illərdən bu tərəfə dominant və bir çox mələz proqramlarının inkişafında təsirli cins olaraq qalır.

Gelbvieh

Gelbvieh qədim Alman mal-qara cinslərindən biri olub ilk dəfə 1850-ci ildə Bavariyanın üç Frankon rayonunda inkişaf etdirilmişdir. İkinci Dünya müharibəsindən sonra Almaniya öz mal-qarasını yenidən populyasiya etmək üçün döl-test sistemi üçün konfiqurasiya, gövdə keyfiyyəti, süd keyfiyyəti kimi informasiyalardan istifadə etməklə, sərt seçim proqramı başlatdı. Bu cins Amerikaya 1971-ci ildə idxal olundu, hansı ki, hal-hazırda təxminən qeydiyyata alınmış 45,000 Gelbveih inəyi var.

Limuzin

Limuzin cinsi mərkəzi Fransanın qədim Limuzin ve Marche vilayətlərinin yerli cinsidir. Fransız təsərrüfatçıları inəklərdə böyük süd vəzilərinə, bədən uzunluğuna, yaxşı inkişaf etmiş quyruq, güclü əzələli arxa gövdə kimi məsələlərə böyük diqqət yetirirdilər. Nəticədə isə ət istehsalı üçün uyğun olan səmərəli, ətli-canlı və adaptasiya edilə bilən heyvan cinsi alınırdı. Amerikaya 1971-ci ildə idxal olunan (əzələ və məhsuldarlıq) Limuzin cinsi Angus cinsi (cansız ətdə yağın miqdarı, analıq instikti kimi xüsusiyyətlərinə görə məşhur olan cins) ilə hibrid olunmuşdur ki, məşhur Lim-Flex hibrid-cins yaranmışdır.

Simmental 

Simmental İsveçrənin Bern şəhərində 1806-cı ildə yaradılmışdır və 1971-ci ildə Amerikaya təqdim olunmuşdur. DÜnya mal-qara cinsləri arasında bu cins Brahman cinsindən sonra ikinci məhsuldar cins sayılır. Amerikan Simmental istehsalçıları ekstensiv cins artımı texnologiyasından istifadə etməklə yüksək məhsuldarlıq göstəricilərini qoruyub saxlayırlar.

© npcagro.com